KHOA HỌC, CÔNG NGHỆ, ĐỔI MỚI SÁNG TẠO VÀ CHUYỂN ĐỔI SỐ: CƠ HỘI NÀO CHO DOANH NGHIỆP KCNC?

01:35 - 05/10/2026

Luật Thủ đô số 02/2026/QH16 tạo thêm cơ sở pháp lý để Hà Nội thúc đẩy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, trong đó xác định Khu công nghệ cao Hòa Lạc là khu vực nghiên cứu, phát triển, thử nghiệm, ứng dụng công nghệ cao, đào tạo nhân lực công nghệ cao, sản xuất sản phẩm công nghệ cao và đổi mới sáng tạo trọng điểm của Thủ đô.

Trên cơ sở đó, HĐND Thành phố đã ban hành các chính sách triển khai, trong đó có Nghị quyết số 24/2026/NQ-HĐND về thúc đẩy nghiên cứu khoa học, phát triển và chuyển giao công nghệ; Nghị quyết số 58/2026/NQ-HĐND về phát triển khởi nghiệp sáng tạo, đổi mới sáng tạo và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ; Nghị quyết số 59/2026/NQ-HĐND về thúc đẩy chuyển đổi số, phát triển sản phẩm, dịch vụ công nghệ số.

Đây là cơ sở quan trọng để doanh nghiệp KCNC chuyển từ việc “ứng dụng công nghệ” sang chủ động nghiên cứu, làm chủ, chuyển giao và thương mại hóa công nghệ.

Cơ hội tư nghiên cứu, phát triển và làm chủ công nghệ

Một trong những điểm doanh nghiệp KCNC cần quan tâm là chính sách hỗ trợ các nhiệm vụ khoa học và công nghệ.

Theo Nghị quyết số 24/2026/NQ-HĐND, doanh nghiệp, tổ chức chủ trì thực hiện nhiệm vụ khoa học và công nghệ trọng điểm của Thủ đô có thể được ngân sách Thành phố hỗ trợ chi phí mua sắm hoặc thuê máy móc, thiết bị phục vụ trực tiếp nhiệm vụ, bao gồm cả phần mềm, hệ thống công nghệ và hệ thống tích hợp kỹ thuật số; đồng thời có cơ chế hỗ trợ chi phí vận hành trong thời gian thực hiện nhiệm vụ.

Nghị quyết cũng cho phép áp dụng hình thức khoán kinh phí theo kết quả, sản phẩm đối với nhiệm vụ khoa học và công nghệ sử dụng ngân sách Thành phố.

Với doanh nghiệp có hoạt động R&D, đây là cơ sở để chủ động xây dựng các nhiệm vụ, dự án nghiên cứu gắn với nhu cầu sản xuất, sản phẩm và khả năng thương mại hóa.

Cơ hội từ tiếp nhận và chuyển giao công nghệ

Doanh nghiệp không nhất thiết phải tự nghiên cứu từ đầu. Việc tiếp nhận, chuyển giao, cải tiến và từng bước làm chủ công nghệ cũng là hướng phát triển quan trọng.

Nghị quyết số 24/2026/NQ-HĐND quy định chính sách hỗ trợ đối với doanh nghiệp, tổ chức khoa học và công nghệ nhận chuyển giao công nghệ khi đáp ứng các điều kiện theo quy định.

Nội dung hỗ trợ có thể bao gồm một phần chi phí chuyển giao công nghệ; tư vấn pháp lý liên quan đến chuyển giao, định giá tài sản trí tuệ, hợp đồng chuyển giao; phát triển mô hình kinh doanh, kết nối thị trường và thương mại hóa công nghệ; đào tạo nhân lực phục vụ hoạt động tiếp nhận, mua và làm chủ công nghệ.

Đây là cơ hội đáng quan tâm đối với các doanh nghiệp hoạt động trong những lĩnh vực có tốc độ đổi mới công nghệ cao như bán dẫn, điện tử, tự động hóa, trí tuệ nhân tạo, công nghệ sinh học và vật liệu mới.

Cơ hội từ chuyển đổi số trong sản xuất và quản trị

Chuyển đổi số không chỉ dành cho doanh nghiệp công nghệ. Với doanh nghiệp sản xuất tại KCNC, chuyển đổi số có thể bắt đầu từ quản trị, dữ liệu, dây chuyền sản xuất và chuỗi cung ứng.

Nghị quyết số 59/2026/NQ-HĐND đặt ra các chính sách thúc đẩy chuyển đổi số và phát triển sản phẩm, dịch vụ công nghệ số, trong đó có cơ chế hỗ trợ nhất định cho doanh nghiệp nhỏ và vừa đáp ứng điều kiện.

Doanh nghiệp có thể từng bước triển khai số hóa dữ liệu, quản trị sản xuất, kết nối máy móc, tự động hóa, ứng dụng IoT, trí tuệ nhân tạo và phân tích dữ liệu, hướng tới mô hình nhà máy thông minh.

Không chỉ ứng dụng – doanh nghiệp phải hướng tới chủ thể đổi mới sáng tạo

Một điểm quan trọng của Luật Thủ đô là chính sách thúc đẩy sự liên kết giữa doanh nghiệp – viện nghiên cứu – trường đại học – chuyên gia – startup – nhà đầu tư.

Doanh nghiệp KCNC có thể trở thành nơi thử nghiệm, ứng dụng và thương mại hóa công nghệ mới; đồng thời đặt hàng các viện, trường nghiên cứu những bài toán thực tế của sản xuất.

Qua đó, doanh nghiệp có thể chuyển từ mô hình chủ yếu “mua và sử dụng công nghệ” sang “tiếp nhận – cải tiến – làm chủ – phát triển công nghệ”.

Cơ hội từ chính sách ưu đãi, hỗ trợ đối với dự án công nghệ cao

Điều 26 Luật Thủ đô năm 2026 xác định các dự án hoạt động công nghệ cao, công nghệ thông tin, công nghệ số, đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp đổi mới sáng tạo trong các lĩnh vực khoa học và công nghệ của Thủ đô thuộc nhóm dự án được hưởng chính sách ưu đãi, hỗ trợ theo quy định.

Luật đồng thời xác định một số lĩnh vực công nghệ trọng điểm của Thủ đô như công nghệ số, công nghệ thông tin và truyền thông, công nghệ sinh học, vật liệu mới, công nghệ chế tạo – tự động hóa, công nghệ môi trường, giảm phát thải carbon và ứng phó với biến đổi khí hậu.

Đối với doanh nghiệp đang đầu tư hoặc có kế hoạch mở rộng sản xuất tại KCNC, đây là cơ sở để rà soát lại dự án của mình theo các tiêu chí về lĩnh vực, công nghệ, quy mô, hoạt động R&D và khả năng thương mại hóa để xác định chính sách phù hợp. Tuy nhiên, doanh nghiệp cần lưu ý: việc thuộc nhóm lĩnh vực được ưu đãi không đồng nghĩa với việc tự động được hưởng mọi chính sách. Doanh nghiệp phải đáp ứng các tiêu chí, điều kiện, hồ sơ và trình tự, thủ tục cụ thể theo từng chính sách

Để chủ động tiếp cận các cơ chế mới, doanh nghiệp KCNC có thể chủ động: Rà soát hiện trạng công nghệ, mức độ tự động hóa, năng lực R&D và chuyển đổi số; Xác định những công nghệ cần đầu tư, tiếp nhận, chuyển giao hoặc làm chủ trong 3–5 năm tới; Xây dựng danh mục các dự án R&D, chuyển giao công nghệ và chuyển đổi số có mục tiêu, sản phẩm đầu ra và khả năng thương mại hóa rõ ràng; Chủ động kết nối với viện nghiên cứu, trường đại học, chuyên gia và các tổ chức đổi mới sáng tạo; Thường xuyên cập nhật các nghị quyết, văn bản hướng dẫn của Thành phố để xác định đúng chính sách ưu đãi, hỗ trợ và điều kiện áp dụng.

Đối với các KCNC, cơ hội không chỉ nằm ở việc tiếp nhận các dự án công nghệ cao mà còn ở khả năng hình thành các trung tâm R&D, phát triển sản phẩm mới, chuyển giao công nghệ, thương mại hóa kết quả nghiên cứu và xây dựng các mô hình sản xuất thông minh.

Vì vậy, đối với doanh nghiệp KCNC, câu hỏi không chỉ là “Doanh nghiệp được hỗ trợ gì?” mà còn là “Doanh nghiệp cần chuẩn bị gì để đủ năng lực tiếp cận và tạo ra giá trị từ chính sách?”

Ban Quản lý các Khu công nghệ cao và Khu công nghiệp thành phố Hà Nội sẽ tiếp tục cập nhật, phổ biến các cơ chế, chính sách mới, góp phần hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận thông tin, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, nâng cao năng suất, chất lượng và sức cạnh tranh.

Các bài viết khác