Hà Nội tìm “mắt xích” cho hệ sinh thái đổi mới sáng tạo

Việc Trung tâm Ươm tạo và Đào tạo Công nghệ cao (HITC - Ban Quản lý các Khu Công nghệ cao và Khu Công nghiệp thành phố Hà Nội) tổ chức “Lễ kết nối mạng lưới và khởi động Không gian đổi mới sáng tạo HITC Hub” tại Khu Công nghệ cao Hòa Lạc sáng 15-5 vì thế không chỉ là sự kiện ra mắt một không gian làm việc mới, mà còn cho thấy nỗ lực kiến tạo nền tảng liên kết cho cộng đồng đổi mới sáng tạo của Thủ đô.

Chính thức khởi động Không gian Đổi mới sáng tạo HITC Hub. Ảnh PV

Tạo nền tảng liên kết từ nghiên cứu đến thị trường

Theo ông Lê Thanh Sơn, Phó Trưởng ban Quản lý các Khu Công nghệ cao và Khu Công nghiệp thành phố Hà Nội, việc đưa HITC Hub vào hoạt động là bước đi cụ thể nhằm hiện thực hóa định hướng phát triển Khu Công nghệ cao Hòa Lạc đến năm 2030, tầm nhìn 2045 trở thành trung tâm công nghệ cao, đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp hàng đầu cả nước; từng bước hình thành “thung lũng công nghệ và đổi mới sáng tạo” của Việt Nam.

 

Phó Trưởng ban Quản lý các Khu Công nghệ cao và Khu Công nghiệp thành phố Hà Nội Lê Thanh Sơn. Ảnh PV

Ông Lê Thanh Sơn cho rằng, trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ toàn cầu ngày càng quyết liệt, Hà Nội xác định muốn tạo đột phá tăng trưởng phải dựa vào khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Tuy nhiên, đổi mới sáng tạo chỉ có thể phát triển thực chất khi hình thành được hệ sinh thái “đủ mạnh, đủ mở và đủ khả năng kết nối” giữa Nhà nước - nhà trường - doanh nghiệp - nhà đầu tư.

 

Đó cũng là lý do HITC Hub được xây dựng theo mô hình tích hợp “không gian - hạ tầng - tri thức - dịch vụ - kết nối”. Theo định hướng này, HITC Hub không chỉ là nơi làm việc cho startup hay doanh nghiệp công nghệ, mà còn là nơi hội tụ các hoạt động nghiên cứu, ươm tạo, thử nghiệm, trình diễn và thương mại hóa công nghệ.

 

Ông Lê Thanh Sơn nhấn mạnh, HITC Hub được kỳ vọng trở thành nơi kết nối liên tục giữa công nghệ, tri thức, nhân lực và nguồn vốn; qua đó rút ngắn khoảng cách từ nghiên cứu đến sản phẩm và thị trường.

 

Quan điểm này cũng nhận được sự đồng tình từ các đơn vị nghiên cứu tham gia mạng lưới HITC Hub. PGS.TS Vũ Đức Lợi, Viện trưởng Viện Khoa học và Công nghệ Việt Nam - Hàn Quốc (VKIST), đánh giá mô hình HITC Hub phù hợp với xu hướng phát triển của các hệ sinh thái đổi mới sáng tạo hiện đại trên thế giới, nơi khoảng cách giữa nghiên cứu, doanh nghiệp và thị trường ngày càng được rút ngắn.

 

Theo ông Vũ Đức Lợi, điều quan trọng hiện nay không chỉ là xây dựng thêm các không gian sáng tạo, mà là thiết lập được cơ chế vận hành hiệu quả để những không gian đó thực sự tạo ra công nghệ mới, doanh nghiệp mới và giá trị kinh tế mới cho xã hội.

 

Từ góc nhìn của một viện nghiên cứu ứng dụng được xây dựng theo mô hình hợp tác Việt Nam - Hàn Quốc, ông cho rằng nghiên cứu khoa học chỉ thực sự có giá trị khi được chuyển hóa thành công nghệ, sản phẩm và năng lực cạnh tranh cho nền kinh tế.

 

Đây cũng là lý do VKIST tham gia hợp tác với Trung tâm Ươm tạo và Đào tạo Công nghệ cao (HITC) trong các hoạt động nghiên cứu ứng dụng, thử nghiệm công nghệ, chế tạo mẫu và thương mại hóa kết quả nghiên cứu gắn với nhu cầu thực tiễn của doanh nghiệp. Hai bên đồng thời hướng tới phát triển mạng lưới chuyên gia, cố vấn công nghệ, cố vấn quản trị và các nhóm nghiên cứu mạnh nhằm hỗ trợ startup, doanh nghiệp đổi mới sáng tạo và các dự án spin-off phát triển bền vững.

 

Cách tiếp cận này cho thấy HITC Hub đang được định vị không đơn thuần là trung tâm hỗ trợ startup, mà là nền tảng liên kết giữa nghiên cứu - doanh nghiệp - đầu tư - thị trường tại Khu Công nghệ cao Hòa Lạc.

 

Quang cảnh buổi lễ. Ảnh PV

Cơ chế, nguồn lực và dòng vốn để hệ sinh thái vận hành thực chất

Nếu các viện nghiên cứu nhấn mạnh bài toán kết nối công nghệ và tri thức, thì khối doanh nghiệp và quỹ đầu tư lại đặt vấn đề về khả năng thương mại hóa và phát triển thị trường cho công nghệ.

 

Ông Phạm Anh Cường, Chủ tịch Hội đồng quản trị kiêm Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Đầu tư BESTB Group, Chủ quản Quỹ đầu tư BESTB Capital cho rằng, điểm đáng chú ý nhất của HITC Hub không nằm ở hình thức một không gian sáng tạo mới, mà ở việc tạo ra môi trường để tri thức, công nghệ, doanh nghiệp và nguồn vốn có thể gặp nhau và cộng hưởng.

 

Theo ông Phạm Anh Cường, trong hành trình phát triển của một doanh nghiệp đổi mới sáng tạo, ý tưởng chỉ là điểm khởi đầu, công nghệ là nền tảng. Để doanh nghiệp có thể đi xa cần thêm thị trường, mô hình kinh doanh phù hợp, năng lực quản trị và dòng vốn đi cùng sự thấu hiểu.

 

Ông nhấn mạnh, vốn đầu tư không chỉ là tiền, mà còn là niềm tin, kinh nghiệm, mạng lưới và khả năng đồng hành cùng doanh nghiệp trẻ trên con đường tăng trưởng. Một ý tưởng tốt nếu không được đặt trong hệ sinh thái phù hợp có thể dừng lại ở phòng thí nghiệm; nhưng nếu được kết nối với đúng chuyên gia, đúng nhà đầu tư, đúng thị trường và đúng cơ chế hỗ trợ thì hoàn toàn có thể trở thành sản phẩm có sức cạnh tranh.

 

Từ góc nhìn của quỹ đầu tư, ông Phạm Anh Cường cho rằng, một trung tâm đổi mới sáng tạo muốn vận hành hiệu quả cần hội tụ ba “dòng chảy”: Dòng chảy tri thức, dòng chảy thị trường và dòng chảy vốn đầu tư. Khi ba dòng chảy này gặp nhau, không gian đổi mới sáng tạo mới thực sự trở thành “bệ phóng” cho doanh nghiệp công nghệ.

 

Trung tâm Ươm tạo và Đào tạo Công nghệ cao (HITC). Ảnh PV

Đề cập tới vai trò của cơ chế, chính sách trong thúc đẩy hệ sinh thái khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo của Thủ đô, PGS.TS Nguyễn Anh Tuấn, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội nhấn mạnh, trong bối cảnh Hà Nội đặt mục tiêu tăng trưởng hai con số, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đang trở thành động lực then chốt của mô hình tăng trưởng mới. Theo ông, nếu không dựa trên nền tảng khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo, thành phố sẽ khó tạo ra những đột phá phát triển trong giai đoạn tới.

 

Theo PGS.TS Nguyễn Anh Tuấn, Hà Nội hiện tập trung gần 70% nguồn lực khoa học công nghệ của cả nước với hệ thống trường đại học, viện nghiên cứu và đội ngũ nhân lực chất lượng cao đông đảo. Đây được xem là lợi thế quan trọng để Thủ đô phát triển hệ sinh thái khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo.

 

Đáng chú ý, Luật Thủ đô 2026 vừa được ban hành đã mở ra dư địa mới về cơ chế, chính sách khi trao cho Hà Nội quyền chủ động xây dựng các chính sách đặc thù, vượt trội nhằm thúc đẩy phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Theo kế hoạch, đến giữa tháng 6 tới, các nghị quyết và văn bản quy phạm pháp luật triển khai Luật Thủ đô 2026 cơ bản sẽ được trình HĐND và UBND thành phố thông qua, tạo nền tảng pháp lý để thành phố đồng hành hiệu quả hơn với cộng đồng doanh nghiệp, nhà khoa học và các tổ chức đổi mới sáng tạo.

 

Lãnh đạo Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội cũng cho biết, năm 2026, thành phố bố trí khoảng 9.090 tỷ đồng, tương đương 4% tổng chi ngân sách cho lĩnh vực khoa học công nghệ. Theo ông Nguyễn Anh Tuấn, điều này cho thấy quyết tâm của Hà Nội không chỉ dừng ở việc hoàn thiện cơ chế, chính sách mà còn được cụ thể hóa bằng nguồn lực đầu tư nhằm hỗ trợ hệ sinh thái khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số phát triển thực chất.

HITC cùng các đối tác đã thực hiện ký kết biên bản ghi nhớ hợp tác nhằm phát triển Không gian đổi mới sáng tạo HITCHub theo hướng mở, liên kết và bền vững; thúc đẩy các hoạt động nghiên cứu, đào tạo, kết nối công nghệ và hỗ trợ khởi nghiệp. Ảnh PV

Có thể thấy, điều Hà Nội hướng tới thông qua HITC Hub không chỉ là thêm một không gian hỗ trợ startup, mà là xây dựng một “điểm kết nối” cho hệ sinh thái đổi mới sáng tạo tại Khu Công nghệ cao Hòa Lạc – nơi nghiên cứu, công nghệ, doanh nghiệp, đầu tư và chính sách có thể gặp nhau để cùng thúc đẩy quá trình thương mại hóa công nghệ và hình thành những doanh nghiệp công nghệ có năng lực cạnh tranh trong tương lai.